Emandako hizkuntza

Erabiltzailearen aurpegia   Gizartea

Eta ez bazituzten indiarrak sarraskitu, meatzeetan eskla­boak eta etxeetan morroiak behar zituztelako izan zen. Ordainetan, hori bai, hizkun­tza eder eta unibertsal bat jaso zuten”. Arturo Perez Reverte idazle espainiarrak idatzi zuen hori 2009an argitaratutako artikulu batean. Latinoameri­katik Espainiara joandako migratzaileei buruz idatzi zuen, eta Espainiaren kolonialismoaren errepaso bat egin zuen ar­ti­kuluan. Bere erara. “Orain etorkizun baten bila heldu dira, eman zitzaien hizkuntzak eta inposatu zitzaien erlijioak ekar­t­zen dituzten toki naturalera”. Bai, Espainiak erlijioa “inposa­tu” egin zien Amerikako indigenei, baina hizkuntza, non­bait, “eman”. Iduri duenez, indigenak mutuak izanen ziren gaztelarrak ailegatu aitzinetik, eta kanpoko norbaitek hizkun­tzaren bat emateko esperoan egonen ziren. Perez Revertek artikulu horretan errandakoek ongi laburbiltzen dute nazionalista espainolen pentsaera. Eta ez da Amerikara joan beharrik hori konprobatzeko, Europan menpean dituzten he­rrietan ere berdin jokatzen baitute. Estatu baten botere militarrak eta politikoak eman dio gaztelaniari gaur egun duen nagusitasun estatusa, ez bertze deusek.

Usteak nerabezaroan

Erabiltzailearen aurpegia   Gizartea

Nerabezaroaren ezaugarri nabarmenetako bat lagun taldeak hartzen duen garrantzia da. Bere identitatea eraikitzeko ahaleginetan, orain arte umea izan den gaztetxoak, gurasoengandik bereizteko beharra sentitzen du eta talde bateko partaide izaten saiatuko da nola edo hala. Egoera honetan, taldekideek bezala jantzi nahi du, beraiek bezala pentsatu nahi du eta, ahalegin horretan, bere portaera taldearenera egokituko du. Ez da batere erraza! Zein da emanen dudan irudia? Nolako jokaera izanen dut? Onartuko naute naizen bezalakoa adierazten banaiz?

Hil da Jainkoa

Erabiltzailearen aurpegia   Gizartea

Esaldi horixe bururatu zitzaidan, hileta elizkizun jendetsu batean nintzela, elizako atean, hanka bat kanpoan nuela. Egia, ez nintzen apezak ziona­ri so, ez bainuen aditzen ere, eliz atariko marmarra aunitz indartsuago baitzen. Horrexegatik ari nitzen burutazio horietan, alegia, han zegoen jendeak hil be­rria ezaguna zuelako joan zen bertara, baina ez zuen nonbait deus haundirik espero elizkizunetik. Eta ez zuen garai batean ‘hala egin behar zelako’, zigor meha­txupean bazen ere, egiten zen bezala, errespetua eta isiltasuna gordetzeko beharrik meza ari zen bitartean.

Begia masaila trukean

Erabiltzailearen aurpegia   Gizartea

Ezkerreko belarri ondoan deabrua, eskuinekoan aingerutxoa. ‘Begia begiaren truk’ dio batek mendeku eske masailak gorriturik. ‘Bertze masaila jartzeko’ eskatzen du bertzeak, begiak zuri-zuri. Bibliak ere bi joerentzako lekua badu nonbait, nola ez dugu bada guk zalantza izanen? Otxarkoagako hilketen moduko berriek jartzen gaituzte ispiluaren aurreko kontraesan horretan.

Infinitua

Erabiltzailearen aurpegia   Gizartea

Denbora ez da bat, bi, hiru, lau... Baina iraun­gitze data dute kotxeek. X kilometro, X urte. Telefonoak ere denbora zehatz baterako programatzen dituzte. Denbora ez da bat, bi, hiru, lau... Hori denbora erritmikoki kontatzea da. Timothy Morton filosofoak dioen bezala, unibertso osoan bila dezakezu seinalatzeko zerbait, denbora deitzen ahal diozuna. Ez duzu aurkituko, egitan seinalatzen duena denbora bera delako. Denbora ez da bat, bi, hiru, lau... Baina zer da infinitua? Izanen zinateke hilezkorra aukera emanen balizute? –Ez. Orduan bizitzak ez luke zen­tzurik izanen. Beti ni izaten? Aspertuko nintzateke, nazkatu... Nahiago zuhaitz bat izan. –Ba ni bai. Jakinmin handia dut eta badakizu zenbat ikasiko nukeen? 0tik hasten ahalko nintzateke hainbat aldiz, pertsona bezala garatu eta hobetu... –Denbora ez da bat, bi, hiru, lau... Baina infinitua baino nahiago 500. Edo 100. 100 urte bizita konforme ;-)

Hamar urte

Erabiltzailearen aurpegia   Gizartea

Oroitzapen lauso bat bertzerik ez dut 2008ko urtarrilaren 6 hartan Lesakan gertaturikoaz. Orduan ez nintzen herrian bizi, eta uste dut komunikabideetatik izan nuela gertaturikoaren berri. Biharamuneko irudiek inpaktatu ninduten, bereziki: Igorren aurpegia ubelduraz josia, lepoko zuria eta kablez beteriko gorputza, ospitaleko ohe batean. Eta titular bat han eta hemen, bueltaka: Guardia Zibilaren torturaren ondorioz Donostia Ospitalera eraman zutela lesakarra, saihets bat puskatuta eta birika perforatua.

Sexismoaren izeberga I: Musika

Erabiltzailearen aurpegia   Gizartea

Segur aski, noizbait ikusiko zenuten izebergaren irudia. Izebergak bere %10a bakarrik erakusten du. Matxismoa irudikatzeko ere balio du: azpian dagoen %90a ez baitugu ikusten.  Emakumeak zanpatzen gaituztelarik, bortxatzen gaituztelarik edo hiltzen gaituztelarik argi ikusten dugu. Ikusten ez duguna berriz egunerokoan dugu eta tarte hau erabili nahiko nuke puskaren bat agerian uzteko.

Oinak eta zangoak

Erabiltzailearen aurpegia   Gizartea

Bi izarrek elkar agurtu dute Anoeta futbol-zelaia­ren erdian. Batek, bere oinekin dantzan jartzen du mun­dua. Arerioek eta ikusleek zertarako gai den jakin arren, beti topatzen du zirri­kituren bat i­hes egi­teko eta jendea eta kontrarioa harritzeko, noiznahi badu bertzea txunditzen duen ate­raldiren bat. Munduko onena da berean. Ber­tzea Leo Messi da eta zangoak erabiltzen ditu.

Euskaldunon lan astea

Erabiltzailearen aurpegia   Gizartea

Abendu hasierako zubietan aditu edo leitu dut norbaiten proposamena: aste tartean suerta­tzen diren jai-egunetako zubiak aste hasiera edo bukaerara biltzea, hainbertze lan-egun ez gal­tze­ko. Nik, bertze proposamen bat eginen nuke, Eus­­kal Herritik Mundura! Izan ere, euskara abera­tsa eta jakintsua da: Aste-lehena, aste-artea eta aste-azkena lanerako. Bertze lau egunak asteburu! (ez da zeri!)

Nobel Sari bat Euskal Herrira!

Erabiltzailearen aurpegia   Kultura

Arras bistakoa da, hala ere, nik orain ozenki erranen dut: Nobel saria hartzeko meritu aunitz daukaten fenomeno batzuk baditugu Euskal Herrian. Pertsona horiek olerkiak egiten dizute, kantak konposatzen dituzte, filosofia ttanttak botatzen dituzte, eta umore kolpe poli­tak sortzen dituzte. Baina meritoa ez da horretan baka­rrik. Olerkiak, kantak, umorea edo filosofia  edozeinek sor­tzen ahal ditu… Ez, ez. Meritoa ber­tze bat da: guzti hori dena batera egiten dutela, eta izuga­rri ongi egiten dutela, eta bapatean egiten dutela, eta milaka jenderen aintzinean egiten dutela! Hori­xe da, bai, asmatu duzue: bertsolariei buruz ari naiz. Hitzekin ia-ia magia egiten duten horiek (magoek txapel batetik lapin bat ateratzen duten gisan, hauek beren ahotik bitxiak botatzen dituzte). Hain fama haundia daukaten Nobel sariek, prestigio handiko lanak egiten dituzten pertsonak ezagutzera ematen dituzte. Zoritxarrez, bertsolariek egiten duten lana biltzen duen atalik ez daukate, beraz, Suediako Akademiari hauxe proposatzen diot: heldu den urterako Nobel sarien lehiaketan, bertze sari bat sortzea: ber­tsolaritzarako. Maialen Lujanbio txapeldun izan genuen. Ea laister Nobeldun ikusten dugun!    

ZIGA ETA ZIGAURREKO SANEAMENDU ETA ZOLABERRITZE LANEN FINANTZIAZIOA ONARTU DU BAZTANGO UDALAK

Erabiltzailearen aurpegia
2017-2019 epealdiko tokiko inbertsio plan berria abian den honetan, Baztango Udalak Zigan eta Zigaurren saneamendua eta zolaberritzea egiteko eta argien sarea berritzeko proiektuen finantziazio planak onartu berri ditu. Otsailaren bederatzian egin zen ezohiko bilkuran hain zuzen, aipatu lanen finantziazioarako udalaren ekarpena onartu zen, 209.907 euro; erabakia EH Bildu, Ezkerra, Geroa Bai eta

BELATEKO TUNELAK HERSTERAKOAN NAZIOARTEKO KAMIOIEN PASABIDEA DEBEKATZEKO ESKATU DU BAZTANGO UDALAK

Erabiltzailearen aurpegia
Otsailaren 9an egin zen ez ohiko osoko bilkuran Baztango N121A errepidetik nazioarteko zamen garraioa debekatzeko Nafarroako Gobernuari eskaria egitea erabaki zuen Baztango Udalak. Erabaki horrekin Belate eta Almandozko tuneletan segurtasuna hobetzeko lanengatik trafikoa Belateko mendatetik desbideratzeko Nafarroako Gobernuak egindako iragarpenari erantzun nahi izan dio Udalak. Izan ere

Gaixoa ni, gaiztoa zu

Erabiltzailearen aurpegia   Gizartea

Hitz joko hau gogotu zitzaidan jarrera asertiboa azaldu nahian ari nitzela, gure hizkun­tzaren bitxikeriak. Bakoitzaren eskubideak defendatzea, urkoa erasotu gabe, omen da asertibitatea azaltzeko modu bat.
Errate baterako, barride, lagun, ezagun edo edozein delako batek, gure eremuan sartu (berdin fisikoan edo harremanetan) eta gure gogoko ez dena erran edo egiten duenean da aukera modu asertibo hori erabiltzeko. Eta ezta ez gero erraza. Asertibitatea bi muturren erdibidea da: pasibitatea edo geldotasuna eta agresibitate edo oldarkortasunaren artekoa. Alegia, batzutan ezatsegin dugun hori egiten digutenean, eztabaidan ez sartzeagatik, isil­du egiten gara, irentsi, eta gero barrendik edo bertzeekin harendako amorrua kanporatzen aritu. Gero, afera denboran luzatzen denean, express eltzeak bezala presioa hartu eta azkeneko lehertu eta jasaten egotetik erasora jotzen dugu.
Hortxe ba koska, letra bat, “t” bat bertzerik ez, pasibitatea “gaixoa ni” litzeke, eta agresibitatea “gaixtoa zu”, erdibideko horreri nola erranen genioke? Nahi baduzue bilatu...

ARRAIOZKO ESKOLAKO LEIHOAK ALDATU BERRI DITU BAZTANGO UDALAK

Erabiltzailearen aurpegia
Urtearen hasieran Baztango Udalak eraginkortasun energetikoa hobetzeko Arraiozko eskolako leihoak aldatu ditu, horien arotzeria barne. Lanak 15.817,89 euroko kostua izan du eta Zur-Zarrek egin du.  Azkeneko urteetan Baztango Udalak Azpilkueta, Erratzu, Amaiur Arizkun, Gartzainen eta, Elizondoko eskolan eta Baztan Ikastolan leihoak aldatu ditu. Esku hartze hauekin eskola barneko giroa

BAZTANGO AGROEKOLOGIA 2018 MARTXAN

Erabiltzailearen aurpegia
Baztango agroekologia eskola herritarraren 2018ko ikasturtea abian da. Otsailaren hondarren urte osoko egitarauaren berri emateko prentsa aitzineko agerraldia eginen du HAZITIK HOZIEk, baina datak direla-eta, bi hitzordu aitzinatzen dituzte: Baratzeko haziak prestatzeko ikastaroa(Antolatzailea: Hazitik Hozie) NOIZ: Otsailaren 28an, , 10:00tatik 12:00tara.  NON: Oronozko batzartokian