Hamar urte bete ditu Hormigoizko Mugak proiektuak, eta Pirinioetan 30 bunker frankista berreskuratzea lortu dute, 400 gazteren konpromisoari esker
Ekimen hau Memoria eta Bizikidetza, Kanpo Ekintza eta Euskara atalaren estrategia zabalago baten parte da, belaunaldi berriekiko sentsibilizazioarekin eta lanarekin zerikusia duen alderdi bikoitzarekin, eta memoriaren (Memoria Eskolak) transmisio bateratua bultzatzen da, errepresio-guneetan bertan garatzen dena (Memoria Lekuak).
Uda honetan bi txanda izan dira: 25 gazte aritu ziren Lesakako Agiña mendian abuztuaren 1etik 15era bitartean, eta abuztuaren 16tik 30era bertze hainbertze izan dira Baztanen (Alkurruntz).
Oraingo honetan, elementu horietako batzuk garbitzeaz gain, bai Agiña mendiaren inguruan baita Alkurruntz mendiaren inguruan ere, lehendik zeuden ibilbideen seinaleztapena hobetzeko lanak egin dituzte. Irisgarritasuna errazteko, Donibane IKrekin batera egindako lan baten bidez, ikastetxe horretako ikasleek seinaleztapen-zutoin batzuk egin zituzten, dauden ibilbideetan jartzen joan direnak. Boluntariotzako esparruetan Lesaka-Oiartzun eta Otsondo ibilbideak seinaleztatu dituzte.
Egiturak garbitzeaz gain, sarbideak eta behatxuloak zigilatu ahal izan dituen landaredia eta lurra kentzeaz gain, lan garrantzitsua da bunker horietako aunitzen idazkiak biltzea eta horien inbentarioa egitea. Kasu aunitzetan, izen propioak, datak eta abar dira, eraikuntzan parte hartzen duten gizonekin zerikusia dutenak. Aipatu bezala, 1940ko hamarkadaren hasierara arteko lehen eraikuntzak Langileen Batailoietan zeuden preso eta errepresaliatuek egin zituzten; bigarren fasea, berriz, ordezko soldaduekin egin zen.
![[ARGAZKIAK] Frankismoaren bunkerrak berreskuratzeko gazte boluntariotzako esparruen edizio berri bat antolatu dute Lesakan](https://erran.tok-md.com/argazkiak/knE/cache/1786103961_tokikom_735x413.jpg)