Mendian gora eta behera sufrimenduaren gainetik gozamena

Bakoitza bere erritmoan eta helburuekin, baina gero eta gehiago dira mendian lasterka probatu, gustatu eta afizio horri ­heltzen diotenak. Zaletasun hori duten eskualdeko bortz mendiko lasterkarirengana jo du TTIPI-TTAPAk eta euren esperientziak kontatzeko eskatu diegu. 

 Mendian gora eta behera, hankak minberatuta eta izterrak gogor, baina gorpu­tzari tira. Eta horrela kilometro aunitzez. Bukaeran, ordea, sufrimendu eta oinaze guztiak­ arinduta, gozamena nagusi. Horixe dute mendi lasterketek. 

Emakumezko zein gizonezko, gazte zein heldu, gero eta gehiago dira mendi lasterketetan dabiltzanak. Eta eskualdean­ ere ugaritzen ari dira kirol modalitate hone­tan ari direnak. Onenen artean lehiatzen dabiltza batzuk, eta maila­ apalagoan baina badabiltza ber­tzeak. Mendi lasterketa­ taldeak ere badira, Berako Manttale, adibi­dez. Eta mendi­ lasterketa probak ere zabal­tzen ari dira: Bera­ko Maratoi Erdia, Santa Barbarara igoera­ eta gau lasterketa, Leitzako Euskal­ Herria­ Men­dia Erron­ka, Senpere trail, Sarako kon­­­trabandisten lasterketa eta korri­ka trail, Urdazubiko kontrabandisten lasterketa, Goizuetako mendi lasterketa, Sunbillan hasi eta akitu den emakumeen munduko maratoia... 

Gaiaren harira, ezin aipatu gabe utzi Fernando Etxegarai berata­rra, maisu haundia eta txapel aunitz lortu­takoa. Eta gisa berean maite dute­ mendia Pantxi­ka Gaikotxea (Sara), Unai Plaza (Elizondo), Dani­ Narbar­te (Goizueta) eta Joseba Elizagoienek (Narbarte). Norbere­ errit­moa eta helburuak ditu bakoitzak, baina goza­tze­­ko egiten dute guztiek mendian­ laster­ka. 

 Fernando ETXEGARAI  |  BERA  |  42 URTE

«Gustura nabilen bitartean segitu nahi dut, ahalik eta hobekien egiten eta gozatzen saiatuz»

 Nork erranen zuen Larungo maldetan etxeko ardi, behor eta ahun­tzen gibeletik ibiltzen­ zen mutiko hura, urte batzuen buruan punta-puntako mendiko lasterkari onenetarikoa bihurtuko zela? Bada hori­xe­­ izan zen Fernandoren­ kasua. Onartu digunez, «mendian beti ibili­ naiz gustura», baina ingu­ruan mendi lasterketak egiten zirela ikusita­ piztu zitzaion parte hartze­ko harra. Probatu eta gustatu. Duela hama­bortz bat urte hasi zen mendi lasterketetan, eta urte horietan lortuta­ko­ palmaresa bikaina izan da. Garaipen zerrenda amaigabea du, etxean zein kanpoan lortutakoak, eta «garaipen bakoitza bere momentuan berezia» izan omen da. Hale­re, 22 urterekin irabazi zuen lehenbiziko lasterketa hura ere gogoan­ du. 

Goi mailako lehian dara­matzan urte hauetan egin duenarekin kontent dagoela aitortu digu, «hagitz balantze­ ona eginen nuke». Ez da guttiagorako. Baina horrekin batera, bidean egin dituen lagunak eta ezagutu dituen tokiak ere ez ditu alde batera utzi.­ Lesioek ere lagundu diotela dio: «zortea izan dut. Urte aunitzez ibili­ naiz eta lesio gutti izandu ditut. Azken bi urteotan gehiago izandu ditut, eta adina­rekin errekuperazioa­ ere ez da berdina izaten». 

Joan den urtera arte Euskal Selekzioan ibili zen. Aurten, ordea, bere gisara dabil lasterka: «betitik izan naiz nire airera ibiltzen­ dena». Selekzioan zebilela entrenamenduak segitzen omen zituen, baina orain bere erara moldatzen da eta gimnasiora joateko ohitura­rik­ ere ez duela erran digu. Hala, duen denboraren arabera saio bat edo bertze egiten du: «astean bozpasei egunez ibiltzen naiz. Denbo­ra gutti baldin badut eta ilundua badago, futbol-zelaira joaten naiz. Denbora gehixeago baldin badut mendian buelta bat ematen dut». Bere egun arrunt bat nolakoa den ere kontatu digu: «goizean lanera joan, gero bazkaldu, haurrekin egon edo etxean egin behar dena egin, eta ilunabar aldera, posible bada lasterka ibiltzera atera».  Eguna ongi hornitua izaten du eta ez du denbora sobrante auni­tzik izanen, hiru seme-alaben aita ere badelako­ eta emazteak eta biak etxe­tik­ kanpo lan egiten dutelako. Halere, gustuko tokian aldaparik ez, eta «ahal den bezala moldatzen­ garela» adiera­zi­ digu. Alferkeria alde batera utzita ateratzen da hainbertze­ maite duen kirol hau egitera, beretzat mendia «bizia» delako. Eta aitzinera begira bere asmoa «gustura nabilen bitartean segitzea» da, orain arte bezala, «ahalik eta hobekin egiten eta goza­tzen saia­tuz». 

 LABURREAN

• Lasterketarik ederrena: Zegama-Aizkorri.

• Lasterketarik gogorrena: Italiako Grigne du Monde.

• Txoko kuttuna: Larungo maldak.

• Lasterketa aitzinetik maniarik? Ez.

• Oinetakoak: Lasterkaren arabera. Lasterketa azkarra bada arinak eta mendian bada takoekin, baina markari begiratu gabe.

 Joseba ELIZAGOIEN  |  NARBARTE  |  28 URTE

«Burugogorra izan eta sufritzen jakin behar da, akitzean izaten den pozak aunitz balio baitu»

 Probatu eta gustatu. Halaxe izan zen Josebak mendi lasterketetan egindako hasiera. Kontatu digunez, «beti ibili izan naiz las­ter­­ka. Errepideko lasterketa mo­tzetan parte hartzen nuen». Urte­ hasieran, ordea, mendian hasi zen, eta geroztik «ez dut asfaltoa­ ukitzen», dio. «Hagitz gustura» dagoela erran digu eta zalantza­rik gabe aitortu digu: «asfaltoa baino nahiago dut mendia». 

Mendi lasterketa du afizio, baina­ ez ofizio. Goizez eta arratsaldez egiten du lan eta etxetik 07:00­etan atera eta 18:00etan atera­tzen da lanetik. «Ahal den beza­la»­ moldatzen da laster­ka ibiltze­ko: «batzuetan astia harrapa­tzea­ zai­la da, baina ahal dene­tan joaten naiz». Astetartez hiru­ egunez 12 bat kilome­tro­ egiten omen ditu, eta astebu­ruetan 25 bat kilometro. Igandeak, berriz, eguraldi ona bada, neska-lagunarekin men­di­ra­ oinez joateko aprobetxa­tzen ditu. Gimnasiora, ordea, gutti: «denboraldi hasieran mus­kulatura lan­tzeko joan nintzen, baina ge­ro­ utzi nuen­. Erabat kan­poan­ aritzen naiz». Bestazalea izana da, eta orain­dik­­ ere bada pixka bat, baina  ki­­rolaren aldeko apustua egina duenez, «aurten besta gutti egin dut. Lasterketetan ibili nahi­ bada zaila da besta eta kirola­ elkar­tzea». Onartu digu, «pixka bat faltan botatzen duela» eta aurtengo denboraldia akitutzat eman­da, ez du «lagunekin bes­ta­­­ egiteko» aukera galdu­ izanen. Baina besta baino gehiago­ da mendia beretzat: «goza­tze­ko modua da. Nire kirola aurkitu­ dudala uste dut». Eta ez du uzteko asmorik, «alditik aldera hobe­tzen segitu nahi dut». Ho­rrela, bere ametsa­ noizbait Zegama-Aizkorri egitea omen da. Eta dioenez, bere­ «burugogorkeria» du ho­rretan laguntzeko: «nekatua egonda ere, ez da pentsatu­ behar gaizki­ zaudela. Burugogo­rra izan behar da, burua deskonektatu eta aitzinera segi, su­fri­tzen jakin behar da. Momentu­ txarren ondotik, beti etortzen dira onak eta aki­tzean izaten den pozak aunitz balio du». 

 LABURREAN

• Lasterketarik ederrena: Lezo-Jaizkibel Mendi Lasterketa.

• Lasterketarik gogorrena: Euskal Herria Mendi Erronka.

• Txoko kuttuna: Berako Maratoi Erdia.

• Lasterketa aitzinetik maniarik? Beti gosari berdina, aitzineko egunetik dena prest izatea, lasterketaren arabera motxila eta ­oinetakoak garbi edukitzea...

• Oinetakoak: Salomon marka normalean eta orain Sportiva markakoak erabiltzen hasi omen da.

 Unai PLAZA  |  ELIZONDO  |  26 URTE

«Mendia libre sentitzeko toki bat da, eta aunitzetan egiten nau zoriontsu»

 «Mendia libre sentitzeko toki bat da, egun guztiko haserreak bota­tzeko lekua... Aunitzetan zorion­tsu egiten nau». Miresmen osoz mintzatu zaigu Unai mendiaz. Agerikoa da aunitz maite duela­, eta horrek erakarrita hasi zen due­la bi urte inguru mendi laster­ketetan lehiatzen. Laster­ka, ordea, lehenagotik ere ibil­tzen omen zen, mendiak «aunitz­ erakarri eta betetzen» duelako. 

Goiz eta arratsaldez aritzen da lanean, eta aitortu digunez, «ez da erraza» lana eta kirola uztar­tzea. Halere, «neurria hartzen diozu» eta lanaren arabera an­t­o­la­tzen ditu entrenamenduak: «lan aunitz badugu buelta mo­tza­ ematen dut zakurrekin edo bizikletan. Negu­ aldera saio luzeagoak egiteko­ aprobetxatzen dut». Aitzinetik «deus antolatu» gabe aritzen omen da, «egunaren arabera, men­dia edo errepi­dea, bertzela­ mendiko bizikleta edo errepide­koa. Ez naiz aise­ aspertzen». Gimnasioa, aldiz, ez omen du «batere gustu­ko», eta «gutti» joaten dela erran­ digu: «neguan­ zerbait, lanetik ateratzean iluna dagoelako». 

Gaztea izanagatik ez omen da «batere bestazalea, urtean bes­ta­ kontatuak egiten ditut. Baina­ ez zaintzeagatik, asteburua ongi aprobetxa­tu nahiago dudalako baizik». Hau da, kirola egin. Halere, ez da mendian lasterka ibiltzera­ mugatzen. Aurten «denetarik» egin duela dio: «mendi bizikleta­ probak, duatloiak, mendi dua­tloi bat gauez, mendi lasterketa­ motzak eta luzeak...». Eta irailean berriz ere, mendi duatloiak egiteko asmotan da eta urtea akitu artean ere proba gehiago  egin nahi ditu.

Etorkizunera begira, «helburu zehatzik gabe» kirola egiten segituko du: «ez zaizkit epe luzera egindako planak gustatzen. Baina helburu nagusietako bat gustatzen zaidana luzaroan egiten jarrai­tzea da eta ahal bada lesiorik gabe». Bistakoa da ez zela geldirik egoteko jaio, eta halaxe segituko du, onartu baitigu nekatua egonda ere, «beti dagoela zerbait motibatzeko». 

 LABURREAN

• Lasterketarik ederrena: Euskal Herria Mendi Erronka.

• Lasterketarik gogorrena: Euskal Herria Mendi Erronka.

• Txoko kuttuna: Lekarozko edozein txoko, bainerak, Bagordi edo Aritzakun, Itsusiko haitzak...

• Lasterketa aitzinetik maniarik? Giharrak berotzeko krema erabiltzea.

• Oinetakoak: Egin behar duenaren arabera bat edo ­bertze. Baina Sportiva marka bereziki gustuko du.

Dani NARBARTE  |  GOIZUETA  |  36 URTE

«Entrenatzera noala pentsatu gabe ateratzen naiz mendira lasterka ibiltzera»

 Musika du ofizio eta mendia afizio. Ez, ordea, aspaldi­tik. «Las­ter­ka orain biz­­pahiru urte hasi­ nin­tzen. Men­di­rako afizio gutxi nuen. Es­kia­tze­ra joatea ere kosta zitzaidan, baina behin joanda­koan en­gan­txa­tu egin nin­tzen. Hortik­ afi­zio­natu nintzen mendi­ra,­ bai oinez eta bai laster­ka ere». Laiotz talde­ko musikaria iza­teaz­ gain, Lekunberriko Mu­sika­ Esko­lan egiten du lan, eta lana arra­tsal­dez egiten duenez, goizak apro­be­txa­tzen ditu mendian lasterka ibiltzeko: «astean biz­pahiru buel­ta egiten baditut, kontentu». Eta ahal bada toki be­­rean ez: «alda­tzea gusta­tzen ­zait. Hernani in­gu­­­ruan bana­bil Ada­­­r­rara, Goi­zue­­tatik Artikutza alde­ra...». Eta en­tre­na­men­durik­ ja­rraitu gabe: «en­­tre­na­tze­ra noala pen­tsatu gabe ate­ra­tzen naiz mendi­ra. Ez dut sekula­ eraman entrenamendurik eta  ez nintza­te­­­ke gai izanen ere». Ez dela «ba­tere gim­nasio­za­­lea» gaineratu digu: «etxe­­­ko spinningeko bi­zi­kle­­tan tarteka ibil­tzen naiz, baina posi­ble­ dudan guztietan kanpora joaten naiz». 

«Sufri­tzeko gaitasuna» ere aipa­tu digu: «entrenatzen dudanare­kin egiten dudana nahiko gogo­rra da. Batzuek entrenatze­ko­ gai­tasuna dute, eta nik entrena­tu gabe­ lasterketa egitekoa. Ez dut sekula pentsatu ezer seriorik­ egitea». Goza­tzea­­ delako bere helburua, mendian aurkitzen baitu «lasaitasuna, askatasuna, bakea... Tarteka oxi­ge­­natzeko behar dena». Laster­ketetan, den­borari be­giratu gabe buka­tzea izaten du xede eta elikadu­rari ere ez omen dio asko­rik begi­ratzen: «gu­txi­­ zain­tzen­ naiz. Eske­rrak pas­taza­lea nai­zen». Onar­tu­ digu «bizio guz­tiak» gustuko dituela eta gai­­­ne­ra, «ez dut uzteko­ asmo­rik­»­­­. Fes­ta da bere­ beste za­letasuna: «musi­karia izanda nahitaezkoa. Lanean ere erdi­ pa­rran­dan­ gaude eta udan erro­me­riaz­ erro­me­­­ria, entrena­men­­du­ guztia izorra­tzen dut», dio umoretsu. Baina bieta­ra molda­tzen da eta horrela nahi du. 2015­era begi­ra, Lei­tza­ko­ Mendi­ Erronka­ egin ala ez du buruan. Festa bai, baina­ kirola­ ere bai. Dena goza­tzeko.   

 LABURREAN

• Lasterketarik ederrena: Goizuetako Mendi Lasterketa.

• Lasterketarik gogorrena: Hondarribikoa.

• Txoko kuttuna: Goizuetako edozein txoko.

• Lasterketa aitzinetik maniarik? Ez.

• Oinetakoak: Momentuan momentukoak erabiltzen omen ditu, aldiro desberdinak. Ez omen du marka berezirik erabiltzen. 

Pantxika GAIKOTXEA  |  SARA  |  32 URTE

«Sarara ailegatzean mendira hasi nintzen, zailak diren patarrak ez nituelako sekula egin»

 Bi neska ttikiren ama eta Doniba­ne Lohizuneko ospitalean erizaina. Horixe dugu azken zor­tzi­­­ urteotan Saran bizi den Pan­txi­­ka. Asti librea duenean, ordea, korrika ibiltzea maite du. Ttipita­tik kirola egin duela kontatu digu­: «dantza, eskubaloia eta atletismoa egiten nuen». Handi­tzean, berriz, lagunekin korrika egiten hasi zen  eta «Sara­ra ailegatzean­ mendira joaten ha­si nintzen. Biziki zaila diren pata­rrak ez nitue­la­ko sekula egin».

Egunak harat honatean pa­sa­tzen ditu: «05:30­ean azar­tzen naiz 06:30­ean lanean izateko, eta 14:30ean bukatzen dut. 03:00etan Senpere­ko haur­tzain­degian izan behar naiz alaba gaz­­teena hartzeko. Etxera sartu­ eta 16:00etan ikastolara joaten naiz alaba zaharre­na­ren bilat. Gero, parkera joaten gara, jos­ta­tu, krakada egin eta etxera sar­tzen gira. Bizilaguna 18:00 aldean sar­tzen da eta 18:30ean entrenamendu­ra joaten naiz». Oro har, «bizilagunak ttikiak atxi­kitzen dituenean edo ikastolan eta haurtzaindegian direlarik joaten naiz kirola egitera». Aitortu digu, «maiz nekatua» sen­titzen dela, baina «beti sar­tzen­ naiz kon­tent». Etxera bueltan, «azken muxua ttipiei, jan eta lo». Astean­ hiru aldiz entrena­tzen du eta ho­rietako bat Sara Korrika tal­dea­rekin egiten du. Gainera­koak­ ba­karrik, Sara­ko mendietara. Biziki gustu­ra sentitzen da: «ilun­tzean La­rrun gainean naize­la­­rik, bakarrik, libre sentitzen naiz. Mendi artean bizitzea izuga­rrizko santza­ da. Mendiko usai­na eta aire sanoa maite ditut». 

Aurten lasterketa «gutti» egin omen ditu, baina alaba ttikiak be­deratzi hilabete dituela kontuan hartuz, «balantze aski posi­tiboa» egin du: «ene haurdunaldia eta gero ez nuelako us­te hain­ fite be­rreskura­tu­ko nue­­nik». Egindako lasterketak «beti ongi» bukatu dituela dio eta «plazer handia hartzen ari naiz entre­namen­duetan». Familia, lana eta kiro­la­ bateragarriak direnaren adibi­de garbia­ dugu Pan­txi­ka eta horrela segi­tu nahi du. Gainera, adierazi digunez, «ez dut sekula­ amore emaiten».

 LABURREAN

• Lasterketarik ederrena: Euskal Trail, Mayi lagunarekin egina.

• Lasterketarik gogorrena: Hiru kasko, Mayirekin egina.

• Txoko kuttuna: Olhain mendia, gaueko 8etan.

• Lasterketa aitzinetik maniarik? Ez.

• Oinetakoak: Urteak omen daramatza oinetako berak erosten: Asics Trabucco etxekoak.