Gutitan ikusten den mundua bildu zen herrian buruilaren 22an Urdazuriko guden berrehungarren urtemugaren antzezpen egunean. Ez zen ez hor deus falta: Frantzia, Espainia eta Inglaterrako armadako soldaduak orduko uniformeekin, militar bat zaldiz ibilki, emazteak hilak zaintzeko… Karrika nagusian barna ibili eta Urdazuri bazterreko parkean borroka burrunbatsua antzeztu zen tiro eta ke frangorekin.
Lapurdi 1609 elkarteak ez du begi onez ikusten komemorazioa gisa hortan egitea orduko senpertarren sofrikarioa ez baita aski edo batere gogoratua izan bere ustez. 1813an, 70.000 soldadu pasa ziren Lapurdin eta zer nahi desmasia egin zuten gure herrian arto landak xehatuz, etxeak errez edo berdin emazteak bortxatuz, bertzeak bertze. Elkarteak galdetzen du militarren jantziekin agertzea ez ote den arbasoetaz trufatzea.
Antzezpena egin dutenek diote logistika sailik ez zela orduan eta herritarrek armada lagundu behar zutela eta badakite batzuetan bortxaz izan zela. Gogoan dute egoera arrunt zaila jasan zela. Horregatik desfilea egiteaz gain, lore eskaintza ere egin dute Senpereko hilen oroitarriaren parean. Beren helburua ez zen bakarrik folklorea egitea jantzi eta danborrekin. Kritikak kontuan hartzen dituzte baina oroitarazten dute 1945eko armistizioa urtero ospatzen dela maiatzaren 8an eta orduan ere hildako frango izan zela alde guzietan. Lapurdi 1609 elkarteak galdetzen du nork onartuko lukeen Hitler eta Francoren jantziekin antzeztea Gernikako bonbardaketa…