Legediaren arabera, hiri hondakinak %10 murriztu behar dira eta 2011n sortu zen materia organikoaren erdia bildu beharko da 2020rako. Eta zabor organikoa murrizteko helburuarekin eskualdeko udalek neurri berriak hartu behar izan dituzte, ez birziklatzea birziklatzea baino garestiagoa izanen baita.
Eztabaida eta prozesu luze baten ondotik, udal eta mankomunitateek erabaki dute araudiak eskatutako helburuak nola bideratuko dituzten. Konposta izan da urte hauetan Baztango Udalak, Malerrekako Zerbitzu Orokorren Mankomunitateak eta Bortzirietako Hiri Hondakinen Mankomunitateak martxan paratutako ekimenetako bat. Oraingoz 624 konpostontzi banatu dituzte dohainik. Gehiago eskatzeko aukera ere eman dute, irailaren 30era arte apuntatzeko epea zabalduz.
SEI HERRITAN ORGANIKOA ETA ERREFUSA ATEZ ATE
Herri haundienetan edo errepidetik hurbil daudenetan, hau da, Bera, Lesaka, Sunbilla, Doneztebe, Irurita eta Elizondon, lau aukera paratu ziren mahai gainean: batetik, hondakin organikoak biltzeko bosgarren edukiontzi marroia paratzea; bigarrenik, atez ate errefusa bakarrik biltzea; hirugarrenik, atez ate errefusa eta hondakin organikoak biltzea eta azkenik, hondakin organikoa, errefusa, papera eta enbaseak atez ate biltzea.
Proposamen horien artean, errefusa eta hondakin organikoak atez ate biltzearen aldeko apustua egin dute. Beraz, Bera, Lesaka, Sunbilla, Doneztebe, Irurita eta Elizondon zabor organikoak (sukaldatu nahiz sukaldatu gabeko janari soberakinak) eta errefusa (birziklagarriak ez diren hondakinak: hautsa, hautsitako platerak eta edalontziak, pixoihalak...) atez ate bilduko dituzte. Kanpoan posteak paratuko dituzte eta etxe bakoitzean behar den kaxa edukiko dute, batetik errefusa, eta bertzetik hondakin organikoa biltzeko. Hortaz aparte, enbasea, papera eta beiraren edukiontziak mantenduko dira.
HERRI TTIKIETAN KONPOSTA
Baztango gainerako hamahiru herrietan, Bertizarana-Malerrekako bertze hamahiru herrietan eta Bortzirietako hiru herrietan, berriz, etxeko konposta edo auzoko konposta eginen da, egunero sortzen den zabor gehiena organikoa baita, %40 inguru. Gainerako hondakinak birziklatzeko orain dauden edukiontziak mantenduko dira.