Malerrekako herritarrei aisialdirako aukera eskaini bidenabar, Malerrekako herriak ezagutarazi nahi dira hilaren 26ko bestarekin, baita Malerrekako identitate komuna landu eta Mankomunitatearen berri eman ere. Horren harira, egun osoko egitaraua prestatu du Mankomunitateak.
Beintza-Labaien, Bertizarana, Donamaria, Doneztebe, Elgorriaga, Eratsun, Ezkurra, Ituren, Oiz, Saldias, Sunbilla, Urroz eta Zubieta. Guztira 5.700 biztanle baino gehiago dituzten hamahiru udalerri hauek osatzen dute Malerrekako Zerbitzu Orokorren Mankomunitatea. Urteak daramatza lanean Mankomunitateak, baina aurten lehenbizikoz, Malerrekako Eguna antolatu dute. Hilaren 26an izanen da, Zubietan.
Lau dira Malerrekako Eguna antolatzearen helburuak eta horien berri Jon Etxague Mankomunitateko kudeatzaileak eman dizkigu: «alde batetik, Malerrekako herritarrendako aisialdirako eta ongi pasatzeko egun bat antolatu nahi izan da; bigarrenik, Malerrekako herriak ezagutarazi eta promozionatu nahi dira; hirugarrenik, Malerrekako identitate komuna landu nahi da. Komarka egin, loturak sustatu. Malerrekako herritarren arteko adiskidetasuna handitu nahi da. Denak zonalde berdineko partaide sentitzen bagara, ondoko herrikoarekin identifikatzen bagara, elkarlana errazagoa izanen da. Eta azkenik, Mankomunitatea ezagutarazi nahi da, erakundearen presentzia nabarmendu eta Mankomunitatea osatzen duten herriak Mankomunitateko partaide sentiarazi».
Elkarlanaren ideia da Etxaguek azpimarratu digun bertze puntua. Bere irudiko, «zonaldearen garapena lortu nahi bada, kalitateko zerbitzu publikoak eskaini, herritarren bizi kalitatea hazi eta beharrak ase nahi badira, herri guztien elkarlana beharrezkoa da. Mankomunitateak elkarlan hau ahalbidetu eta kanalizatzeko tresna izan behar du». Herriak elkarrekin lan egitea «batzuetan zaila» dela uste du, «maiz interes desberdinak dituzte, herri guztiak ez direlako berdinak: kokapenagatik, biztanle kopuruagatik, garapen ekonomikoagatik...». Halere, gaineratu digu, «azken boladan elkarlana eta kooperazioa gailentzen ari direla. Krisi garaian eskualdea indartu eta bizi kalitatea mantendu nahi bada, herriek diferentziak alde batera utzi eta elkarrekin lan egin beharko dute».
Orain arteko ibilbidea
80. hamarkadan, hiri hondakinen kudeaketaz arduratzeko Malda-Errekako Mankomunitatea sortu zen. Eta hamarkada horren bukaeran, oinarrizko gizarte zerbitzuez eta euskaraz ere arduratzen hasi zen. Zabaltze horri forma juridiko egokia emateko, 1993ko uztailean, Malerreka eta Bertizaranako udalen adostasunari esker, Malerrekako Zerbitzu Orokorren Mankomunitatea sortu zen. Hasiera hartan, hiri hondakinen bilketa eta tratamendua, euskararen promozioa eta oinarrizko gizarte zerbitzuen inguruan aritu zen lanean eta 1996 aldera, Pisu Tutelatuak eraiki ziren Donezteben eta horien kudeaketa ere bere gain hartu zuen. 2008an, berriz, Aurtitzen ura edangarri egiteko planta eraiki eta Doneztebe, Sunbilla, Elgorriaga, Ituren eta Zubietari uraren goi-hornidura zerbitzua ematen hasi zen. Hala, gaur egun, hiri hondakinen bilketa eta tratamendua, ingurumenaren babesa, euskararen promozioa, oinarrizko gizarte zerbitzua eta aipatu herrietako uraren zerbitzua dira Mankomunitatearen lan eremuak. Doneztebeko hogei pisu sozialen alokairua ere kudeatzen du. Cederna Garalur elkartearekin garapena sustatzeko lanean ere badabil Mankomunitatea eta astean bitan Cedernako teknikaria Mankomunitatean izaten da. Baina hortik haratago, «Malerrekako eskualdea osatzen duten udal guztiendako topagune bat eskaintzea da helburu nagusia», dio Etxaguek, «elkarlanean aritzeko eta herri guztiei eragiten dieten arazoei konponbideak bilatzeko».
Asanblada da Mankomunitateko organo gorena eta herri bakoitzak ordezkari bat du hor. Asanbladak izendatua da lehendakaria eta bera da Mankomunitatearen zuzendaria eta gai gehienetan azken hitza duena. Gaur egun, Alberto San Migel Oizko alkatea dago karguan, eta aitzinetik Migel Angel Petrirena Iturengo alkate zena eta hiru agintalditan Migel San Migel Doneztebeko alkatea izan ziren.
Mankomunitatearen lan esparru bakoitzeko batzorde bat ere badago: Gizarte Zerbitzuena, Hondakinena, Urarena, Garapenarena eta Euskararena. Eta langileei dagokie –dozena bat– organoen erabakiak martxan paratu eta Mankomunitateak funtzionaraztea.
ELKARLANA
«Eskualdea indartu eta bizi kalitatea mantendu nahi bada, herriek diferentziak alde batera utzi eta elkarrekin lan egin beharko dute»
Jon ETXAGUE Mankomunitateko kudeatzailea
MALERREKAKO MANKOMUNITATEA ➜ 13 UDALERRI
Herrietako alkateek nola ikusten dute Malerreka?
Horixe galdetu diegu Malerrekako Mankomunitatearen barne dauden hamahiru udalerrietako alkateei
BEINTZA-LABAIEN
«Mankomunitatea gauza askotarako behar da, baina herriek ezin dute nortasuna galdu. Herri bakoitzak bere aldera tiratzeko norberak egin behar du indarra»
Patxi OTXANDORENA
BERTIZARANA
«Arlo guztietan bilatu behar dugu adostasuna eta nahiago nuke denetan hala balitz eta herri bakoitzean denentzat aberasgarria den proposamenen bat eginen balitz»
Antonio ERREGERENA
DONAMARIA
«Tratua ondoko herriekin dugu, baina herriak hain dira ttikiak, Mankomunitaterik gabe, ematen dituen zerbitzuak norbere gain hartzea ezinezkoa litzatekeela»
Mikel ARREGI
DONEZTEBE
«Udalen artean dugun harremana normala da eta Mankomunitatean eskaintzen ditugun zerbitzuak hobetzeko lan egin behar dugu»
Migel SAN MIGEL
ELGORRIAGA
«Nire aita Doneztebekoa, ama Aurtizkoa, attagarroa Elgorriagakoa eta amagarroa Sunbillakoa. Niretzat Malerreka familia eder bat da»
Jose Ignazio OLAZAR
ERATSUN
«Udaletxera sartu berriak gara, baina oraingoz pozik gaude Mankomunitatearen lanarekin. Elkartzea eta beste herriekin harremana sortzea gauza ona da»
Francisco Mari RETEGI
EZKURRA
«Gero eta zerbitzu gehiago eskaintzen ditu Mankomunitateak eta kontent gaude. Festa antolatzea ere ongi ikusten dugu eta ahal dugun moduan lagunduko dugu»
Julian GOGORZA
ITUREN
«Malerreka nahiko hila dago eta elkartu eta gauzak egiteko beharra badago. Herri bakoitzak bere arazoak ditu baina uste baino gehiago egin dezakegu elkarrekin»
Marijose BEREAU
OIZ
«Herri bakoitzak berea egiten du eta Mankomunitatea da elkartzen gaituena. Herri ttikiak garenez, zenbait zerbitzu eskaintzeko modu bakarra elkartzea da»
Alberto SAN MIGEL
SALDIAS
«Mankomunitatearen hasierako helburuekin zerikusirik ez duen muntaia egin da eta herri txikiek ezin diete gastuei aurre egin. Ekonomia ikusita, festa soberan dago»
Jacinto DOMINGEZ
SUNBILLA
«Malerrekako parte izatearen sentimenduan, herri ttikiak bereiziak sentitzen dira. Hor oraindik lan aunitz egin behar dugu elkarrekin aitzinera segitzeko»
Amets INDA
URROZ
«Herri bakoitzak ahal duen moduan salbatzen du bere bizkarra eta bestagatik berdin segituko dute, baina behintzat, herrien artean harreman zuzenagoa lortuko da»
Inaxio URROZ
ZUBIETA
«Gero eta gastu gehiago heldu zaizkigu herri ttikioi eta nahiko estu ibili beharko dugu. Elkartuta gauza asko aiseago edo hobekixeago egiten ahal dira»
Patxiku MITXELENA