Hamar dira gure eskualdean gizarte-laguntza eskaintzen dute boluntario taldeak. Boluntarioekin soilik osatutako erakundeak dira batzuk, eta boluntarioen laguntza ere behar dutenak bertzeak. Bakoitza bere eremuan baina guztietan daude musutruk ari direnak.
Adinekoak, etorkinak, ezindu psikiko eta fisikoak, Saharako haurrak... Bakoitza bere esparruan dabil, baina guztien lana da azpimarratzekoa. Izan ere, edozeinek esfortzurik gabe egindako gauza ttiki hori, beharra duenarentzat haundia izan daiteke. Musutruk boluntario lana egiten duten 10 talde daude eskualdean.
ANFAS
Garapenean atzerapena duten edo jasateko arriskua duten 6 urte arteko haurrekin aritzen dira Baztan-Bidasoan.
ASPACE
Berako Uxane zentroan ezinduak diren heldu eta haurrekin psikomotriziate eta bertzelako tailerrak egiten dituzte.
DIZDIRA-ANASAPS
Arazo psikikoak dituzten senitartekoekin egiten dute lan Dizdira-Anasaps-en. Etxalarren du egoitza elkarte honek.
BIDELAGUN
Bertzeak bertze, gaixo eta adinekoei laguntza ematen diete, etxe edo egoitzetan. Horrez gain, ahalmen urritasunak dituzten pertsonekin aritzen dira, baita etorkin eta talde minoritarioekin ere. Aurten, gainera, 10 urte bete ditu Baztan, Bertizarana eta Malerrekako elkarte honek.
CARITAS
Pisu tutelatuetan bizi diren edo laguntza behar duten bertze adinekoei konpainia egiten diete Donezteben.
ELKARRIZAN
Berako San Jose zahar etxeko adinekoekin irteerak egiten dituzte Elkarrizanen.
NAGUSILAN
Lesakako zahar etxean eta etxeetan dauden adinekoei konpainia egiten diote talde honetan.
Elkarrizan eta Nagusilanek Bortzirietako Gizarte Zerbitzuen Mankomunitatearekin elkarlanean proiektu berri bat dute eskuartean: adinekoei zahar etxe eta etxeetara bisitak egin, helduen alfabetizazioa, baliabide guttiko haur etorkinentzat eskola laguntza eta garraioa bezalako zerbitzuak zabaldu nahi dira.
SAHARAR HERRIAREN ALDEKO ELKARTASUN TALDEA
Saharar herriaren egoeraz sentsibilizatzeaz gain, udan Saharako gaztetxoak etxean hartzen dituzten bi talde daude gurean: Baztan, Bortziriak, Baztan eta Bertizaranan bat –Saharaztan– eta Leitzan, bertzea. Saharaztanek, hain zuzen, Sahararen aldeko Elkartasun Eguna antolatu du hilaren 27an Erratzun.
XAULI
Ezinduekin aisialdirako ekintzak egiten dituzte Baztanen larunbatetan.
Boluntarioekin bakarrik osatuak dira azken zazpiak, eta langileez gain, boluntarioen beharra ere badutenak lehenbiziko hiruak.
MUNDU HOBEAREN BILA
Bertzelako mundua posible dela sinisten duelako, urteak daramatza boluntariotza lanaren alde egiten Isidro Herguedasek. Bidelagun elkarteko kidea da bera, baina bertze elkarteei ere botatzen die eskua.
Bere irudiko, «eskualdeko jendeak bertzeari laguntzeko gogoa badu, baina aurreiritziek gogo hori mugatu egiten dute». Jendeak «konpromisoari beldurra» diolakoan dago, baina ez omen da horrela: «askatasun osoa dago». Bide batez, herritarrei begiak irekitzeko ere eskatu die: «ongi irekitzen dituenean hainbertze hutsune ikusiko ditu inguruan. Eta gauzak gisa batera egin beharko liratekeela erraten dutenei boluntario taldeetara etortzeko erranen nieke. Salbatzailerik ez da etorriko, gu gara salbatzaileak. Eta hori gure buruan sartu arte ez dugu deus ere eginen. Posible da bertze mundu bat, beheitik hasi eta boterearen aurka joanez. Boluntariotza ez dago gobernuei mesede egiteko, dauden hutsuneak aldarrikatzeko baizik».
Xari LASA | Elizondo
«Hemengo jendeak etorkinekiko distantzia mantentzen du, lana kentzera etorri direla uste duelako»
Duela 10 urte sortu zen Bidelagun elkartea, eta geroztik hortxe dabil Xari Lasa elizondarra, ahizparekin batera. Hasiera hartan, elkartearekin konpromisoa hartzea «zaila» izanen zela pentsatu arren, «ez dela horrela» erakutsi diote urteek. Nabarmentzeko boluntario lana egiten du, eta gainera «arras kontent» dago egiten duenarekin. Alde batetik, Bidelagunek Elizondon, utzitako bajera batean, duen jantzi-dendan egoten da: «jendeak emandako arropa saltzen dugu, euro bat eta bortz euroko prezio sinbolikoan». Astetartez ere, beharra baldin badago, ireki egiten dute. Erosle gehienak etorkinak direla aitortu arren, «baztandarrak ere gero eta gehiago etortzen direla» kontatu digu. Dendaren bidez, «hainbertze kulturatako jendea lagun egin» omen du, baina bere irudiko «hemengo jendeak etorkinekiko distantzia mantentzen du, lana kentzera etorri direla uste duelako». Hortik aparte, zahar etxera ere joaten da konpaina egitera, eta «hori da gehien betetzen nauena». Asteazkenero egiten du zahar-etxean hitzordua: «joandakoan triste aurkitzen ditut, erdi lo, deus egin gabe, eta solasa eman eta 10 minuturen buruan, kontent jartzen dira», dio. Solasean, kartetan, paseatzen, kantuan... Denetarik egiten dute, eta bai zaharrak eta bai Xari ere gustura: «pilak kargatuta ateratzen naiz». Izan ere, bere hitzetan, «zaharrei entzun eta entzun egin behar zaie; akaso beti gauza bera errepikatuko dute, baina berdin dio». Bide batez, «Bidelagunen gurdira igotzeko» gonbitea ere luzatu du, «merezi duelako».
Mikel GEREKA | Ituren
«Atzerrian ibili naizenetan oso ondo tratatua sentitu izan naiz beti. Nik ere gauza bera egin nahi dut»
Saharaztan Baztan-Bidasoko Saharar Herriaren Aldeko Elkartasun Taldeko kide izateaz gain, Bidelagun elkarteko lehendakaria ere bada Iturengo Mikel Gereka. Badaki, beraz, zer den boluntario lana egitea. 2002an hasi zen Bidelagunen, ikasketa batzuk tarteko, praktikak Bidelagunen egitea erabaki zuenean. Elkartearen barne, atzerritarren eremuan mugitu da batez ere, «atzerritarren gaian, oraindik emateko eta ikasteko asko dugulako». Eta bertzetik, sei urtez Saharako haurrak ere hartu dituzte etxean. Bertzearen larruan jartzeko gogo horrek bultzatuta hasi zen boluntario lanean Gereka: «atzerrian ibili naizenetan, oso ondo tratatua sentitu izan naiz beti, eta benetan eskertu izan dut bertzeek nireganako izan duten hurbilpena eta ateak irekiak izatea. Nik ere gauza bera egin nahi dut. Ez dugu ahaztu behar euskaldunok migratzaileak izandakoak garela, eta oro har, oso ondo hartuak izan garela. Orain harrera gizartea izatea tokatzen zaigu». Gerekaren hitzetan, «gizartea gero eta indibidualistagoa da eta horren aurka egin nahi dut». Lan komunitarioan sinistu nahi duela ere aitortu digu, eta bat bertzearen laguntzarekin, gure inguru hurbila alda daitekeelakoan dago: «gure inguru hurbila aldatuta, egoera ere nolabait alda daiteke», dio. Iturengoarentzat «injustiziaren kontra gaudenontzat boluntario lana ate bat da», eta horrekin batera, bestearen larruan jartzeko saiakera bat egiteko gonbitea ere luzatu dio jendeari. Izan ere, «edozeini gertatzen ahal baitzaio, egoera okerragoan egotea».
Alfonso OBESO | Lesaka
«Zaharren irria ikusteak bakarrik bete egiten zaitu. Jendeari probatzeko eskatuko nioke»
Alfonso Obeso izan zen Lesakako Nagusilan Adinekoen Elkartearen bultzatzaile nagusia. Urteetan han eta hemen informazioa jaso ondotik, 2009ko otsailean zabaldu zituen ateak Lesakako Nagusilanek. Lehendik ere, zahar etxera bisita batzuk egiten zituen Obesok, baina gehiago zabaldu nahian, egunkari batean Nagusilanen sortzaileetako bati egindako elkarrizketa batek arreta piztu, eta Nagusilanen ekitaldietara joaten hasi zen. Nagusilan Nafarroan sortu nahi ote zuen ere proposatu zioten, baina lanean ari zela eta, ezezkoa erran zien. «Jubilatutakoan, Nagusilanen Iruñeko elkartera joaten hasi nintzen eta 2009an Lesakan animatu ginen». Kontatu digunez, eta taldearen aurkezpenean ere halaxe adierazi zuten, «lehen helburua Lesakako beharrak betetzea da, baina Bortzirietara zabaltzea ere gustatuko litzaiguke». Horretarako, ordea, taldeak gehiago indartu beharko luke. Hiru lagun dira gaur egun Lesakako Nagusilanen, «baina ilusioa badugu, eta behar ttiki batzuk guttienez betetzen ditugu». Zahar etxera bisitak egiteaz gain, etxez-etxe ere ibiltzen dira. Boluntario lana eginda, «satisfazio pertsonal haundiarekin» gelditzen dela aitortu digu Obesok: «zaharren irria ikusteak bakarrik bete egiten zaitu». Eta bera nola sentitzen den ikusita, jendeari «probatzeko eskatuko nioke». Dena den, herritar arruntei ez ezik, eskualdeko enpresei ere luzatu die mezua: «denak pasatu gara inguruko enpresetatik, eta gizarte lanean inplikatzeko eskatuko nieke».