[GUTUNA] Atea jotzen dutenean

Egun batean norbaitek erabaki zuen bizitza oso batek etxe horrek merkatuan duen balioak baino gutxiago balio zuela.

Hori da min ematen duena.

Ez zuten etxetik bakarrik atera; bere mundutik ere bai. 87 urterekin, 71 urte etxe berean eman ondoren.

Agian arazoa ez da soilik etxeei begiratzeko moduan dagoena, baizik eta ordena horri eusten dion aparatuan. Mari Carmeni polizia batek esan zion: «Estoy haciendo mi trabajo». Esaldiaren gordintasuna ez dago oihukatu zuenean, normaltasunez esan ahal izatean baizik. Lana da. Agindua da. Ordena da. Eta hain dago barneratuta, ez baita galdetu behar zer dagoen aginduaren beste aldean.

Hor dago poliziaren inguruko galdera deserosoena: zer ordena babesten du? Polizia ez da sistema honetatik kanpo dagoen tresna neutral bat, sistemaren parte baizik. Jabetzaren eta kapitalaren ordenak indarra behar duenean, hor dago polizia. Ez dator gatazka amaitzera; ordena soziala mantentzera dator. Polizia ez da desberdintasun horien aurrean neutrala: desberdintasun horiek posible egiten dituen ordenaren parte da, eta ordena hori zalantzan jartzen denean, hura berrezartzeko indarra du.

Komunitatean ate bat jotzea beste zerbait da. Ogia ekartzeko, gutun bat irakurtzeko edo bost minutuz hitz egiteko aitzakia izan daiteke. Poliziak atea jotzen duenean, ordea, ez da «egun on» esatera etortzen. Agindu bat betetzera dator, eta atea irekitzen ez bada, indarrez irekiko du. Horregatik arazoa ez da agente batek indarkeria gehiegi erabiltzea edo ez. Arazoa da indarkeria bera sistema baten eguneroko mekanismo bihurtzea eta «lana» deitzea.

Agian segurtasuna ere alderantziz ulertzen ari gara. Segurtasuna ez da estatuak aginduak betearazi eta ordena mantentzeko duen gaitasuna. Segurtasuna 87 urterekin zure etxeko atea botako ez dutela jakitea ere bada. Baita auzoan zahartu eta, behar duzunean, inguruan norbait izango duzula jakitea ere.

Eta galdera geratzen da: zer ordena defendatu nahi dugu, jabetzarena ala bizitzarena?