Emakumeen Mundu Martxa prestatzen ari da Leitzako Bilgune Feminista burubelarri. Izan ere, nazioarteko martxa horren errelebo ibilbidea eginen da martxoaren 8tik 13ra Euskal Herrian eta tartean, hilaren 12an, Leitzan eginen du geldialdia. Aukera aprobetxatuz, martxari buruz eta emakumeen egoeraz mintzatu gara Saioa Iraola Leitzaldeko Bilgune Feministako kidearekin. Duela lau urte sortu zen bilgunea, eskualdean «hainbat arlotan ikuspegi feminista txertatzearen beharra» zegoela ikusita.
Azken hamarkadetan emakumea gehiago nabarmendu da, baina oraindik ere desberdintasunak badira...
Aldaketak izan diren arren, aldaketa hauetan mugimendu feministak egindako lana nabarmendu behar da; finean, bizi garen jendarteak botere harreman hierarkikoetan du oinarria. Harreman hauen baitan sistema oso bat sortzen da; sistema ekonomiko, politiko zein soziala. Baina pixkanaka, aldarrikapen eta eguneroko lanaren bitartez, emakumeok gure egoera aldatzen ari gara.
Zein gabezia ditu emakumeak Leitzaldean?
Gabeziak ugariak dira baina guk Mundu Martxari begira prekarietatearen gaia lantzea erabaki dugu. Alde batetik, eskualdean ordaindutako lana eskuratzeko emakumeek dauzkagun zailtasunak salatzeko, hor daukagu Sarriopapeleko kasua. Bestetik, urteetan eta egun emakumeok egiten ditugun zaintza lanak bisibilizatu eta baloratu nahi genituzke. Eta, bide batez, egungo jendartearen biziraupenerako duten garrantzia azpimarratu. Horrez gain, zaintzen globalizazioa deitzen zaionaren ondorioz, emakume etorkinek zaintza lanetan hartu duten ardura ere ezagutaraztea interesgarria litzateke. Leitzaldean, zaintzan aritzen diren etorkinak badaudenez beraiekin lanketa bat egin nahi dugu. Bideo bat osatzen ari gara Leitzaldeko emakumeen errealitatea ezagutarazteko.
Zer da Emakumeen Mundu Martxa?
Dimentsio globala duen ekimena da, 10 urteko ibilbidea bete duena. 2000. urtean ospatu zen lehenengo aldiz. Orduko hartan, pobrezia eta emakumeon kontrako indarkeria ikusgarri bihurtu eta hauen aurrean neurri errealak hartzeko beharra azaleratzea zen helburua. Mobilizazio andana burutu ziren mundu osoan martxoaren 8tik urriaren 17a bitarte; Emakumeen eskubideen aldeko Nazioarteko Egunetik Pobreziaren Nazioarteko Eguna arte. Bost urtean behin mobilizatu eta data hauek hasiera eta amaiera mugarritzat hartzea erabaki zen. 2005ekoa benetan berezia izan zen, mundu mailan errelebo bidezko ekintza bat egiteaz gain, Munduko Baloreen Karta adostu baitzen 2.500 herrialdetako 4.000 emakume talde baino gehiagoren artean. Euskal Herriak errelebo propioa izan zuen, estatu gabeko herrialde independientetzat onartu baitzen. 2010ekoa berriz, erronkaz jositako Mundu Martxa irudikatzen zaigu eta ekimen internazionalak ugariak izango dira martxoan. Horien artean, emakumeen jantzien munduko bilduma bat osatu nahi da.
Lau arretagune nabarmendu nahi dituzue martxan. Azaldu...
Alde batetik, denentzako onura dakarten aberastasun publiko eta komunen zaintza. Hauen artean dira ur edangarria, elikadura subiranotasuna, osasunerako eskubidea... Bigarrenik, bakea eta desmilitarizazioa. Emakumeak gara edozein gatazketan eraginik latzenak pairatzen ditugunak. Hirugarrenik, emakumeen lana. Eskubide osoz eta diskriminaziorik gabe bizitzeko aukera izatea. Ea azkenik, emakumeen kontrako indarkeria; gure jendartean gertatzen den giza eskubideen urraketa larrienetakoa eta hedatuenetakoa da. Emakume izateagatik jasaten dugun biolentzia oroz ari gara: sexu erasoak, prostituzio behartua, lantokietako sexu-jazarpena…
HELBURUAK
«Mundu Martxari begira prekarietatearen gaia lantzea erabaki dugu. Alde batetik, eskualdean ordaindutako lana eskuratzeko emakumeok dauzkagun zailtasunak salatzeko (...) Bestetik, urteetan eta egun emakumeok egiten ditugun zaintza lanak bisibilizatu eta baloratu nahi genituzke».