17 urtez beheitikoen bortzetik batek abusu sexualak jasaten ditu

Aitak sexu gehiegikeriak egiten zizkionean, bien arteko sekretua zela erraten zion Elisabeti eta ez zen ino­ri­ kontatzeko gai izan. Hortaz, haurrei sekretuak eta sekretuak daudela erakustearen garrantziaz aritu zaigu: «sekretu batekin gaizki sentituz gero, kontatu egin behar dute».

17 urtez beheitiko nes­ken %23-25ek eta mutilen %10-15ek sexu gehiegikeriak jasaten ditu. Halaxe diote ikerketek. Eta kasuen %85ean fami­lia barrenean gertatu ohi dira abusuak, edo haurra­ren ingu­ruko per­tsona bat tartean dagoenean. Aitzi­tik, biktima gehienek isilean gorde­tzen dute gertatu zaie­na. 

Berako Elisabet Cantero Torresek ere urteetan ez zuen deus erran ai­tarengandik jasandako sexu abusuen inguruan, eta normaltasuna erakusten saia­­­­­tu zen jende ai­tzinean. Aitak isilean edukitzeko agin­du zion se­kre­­tua ongi gor­de­­ zuen eta aitak, berriz, bere aita­ izaten segi­tu zuen, jendartean gizon langilea eta ongi ikusia izaten. 

AITA ETA AMA JOLASA

Aitaren lana tarteko ailegatu zen Extremaduratik (Espainia) Be­rara Elisa­beten familia. Hiru ahizpa eta anaia­ren artean zaha­rrena da Elisabet eta aita­ igeltsero fina izaki, erai­kun­tzan ez zi­tzaion lanik faltatu. Horrai­no ara­zo­rik ez. Are gehia­go, Elisabetek onartu digunez, «nire­ aitak Do­nos­tiako eraikin gar­ran­­tzitsu guz­tietan lan egin zuen eta harro nengoen berare­kin. Langile ona zen, eta toki au­ni­tze­tik dei­­tzen zioten lanerako». Gainera­tu digunez, «be­re ezauga­rri onak bila­tu nahi nituela­ko aita­ri­ bu­ruz aunitz solasten nuen; bere ezauga­rri­ onak az­pi­ma­rra­­­tzen nituen». 

Arazoa etxean zegoen. «Nik egunez bizitza bat nuen eta gauez ber­t­zea». Eta gauean has­­ten zen Elisabeten ames­­gaiztoa. Aitortu digunez, «abusu sexualen inguruko oroitzapen aunitzik ez dut. Momentu puntualak ditut gogoan. Aldiz, oroi­tzapen onak xehetasun guztiekin oroi­tzen ditut». Hala ere, gogoan du bortz urte zitueneko une hau: «aita nire ohera eto­rri eta jolastu nahi ote nuen gal­de­tu zidan. Bortz ur­teko neska batek jolastu nahi duen galdetuta nola erra­nen du ba ezetz? Aita eta ama jolasera ariko gine­la aipatu zidan. Nik jostailuak ekarriko nituela erran­ nion. Berak, ordea, ezetz, ez zela jostailurik­ behar, ber­tze modu bate­ra jolastuko genuela. Une hartan «des­­konektatu» zuela dio, «ez naiz oroi­tzen».  

Aitak egiten ziona­ga­tik adoptatua zela pentsa­tzen omen zuen ­ttikitan: «ban­e­kien aitak egiten zidana ez zegoela ongi, eta adop­tatua nintzelako egiten zidala uste nuen». Ez du atzendua aitak bien arteko sekre­tua zela erra­ten ziola: «jaso nuen hezi­ketarekin ara­uak zuzen jarraitu nituen. Senideetan zaharre­na nin­tzen eta eredugarri­ izan behar nuen». Sekretuen hari­ra, zera adierazi digu: «hau­rrei sekre­tuak eta sekretuak daudela ongi erakutsi behar zaie. Sekretu batekin gaiz­­­ki sentitzen badira, ez dute gorde behar, konfidantza gehien dutenari kontatu behar diote eta honek ez badie kasurik egiten ber­tze bati. Nor­bai­tek zerbait eginen du». 

Zazpi-zortzi urte zitue­ne­ko bertze oroitzapen bat ere badu Elisabetek: «Extremadurako herrian kasu bat eman zuten jaki­tera. An­tza, neska bati gauero bere aita ohera joaten zitzaion, nabala para­tzen zion lepoan, eta denetarik egiten zion. Neska haur­­dun gelditu zenean jakin zuen­ herri­ko jen­deak­ gertatutakoa. Hau­rra zei­ne­na zen galdetu ziotenean bere aita­rena zela erran­ zuen. Hala ere, neska haurrarekin bakarrik gelditu zen, eta aitak eta amak bikote bizi­tza egiten ja­rraitu zuten». Kasu hark «aunitz beldur­tu» zuen Elisabet eta «une har­ta­tik aitzine­ra aita ohera etortzen ze­nean, loare­na egiten hasi nin­tzen, erne ikusiz gero, nabala­re­kin etorri eta neska hari gerta­tu­takoa pasako zi­tzai­da­la pen­tsa­tzen hasi nintze­lako». 

Hor­tik aparte, oroi­tza­pen «gu­tti»­ du, bai­na­ «badakit gauez abusuek ja­rraitu zutela, eta gauez beldurra sentitzen nuela. Beldurrez joaten nintzen ohera». Bere kasuan, mehatxurik ez zela­ izan kon­ta­tu­ digu «nik loarena egiten nuelako», baina hala­koak ere gerta­tzen direnez, «mehatxuen bel­du­rrik ez izateko» aholkatu du: «mehatxuak ez dira onartu behar. Az­ken finean, erasotzaileak koldar hu­tsak dira, hitz eginez gero, kaltetuak eurek izanen dire­la baitakite».

OROITZAPEN ONAK

«Abusu sexualen oroitzapen aunitzik ez dut. Momentu jakinak bakarrik ditut gogoan. Aldiz, oroitzapen onak xehetasun guztiekin oroitzen ditut»

Elisabet CANTERO TORRES (Abusu sexualaren biktima)

SALAKETA ETA EPAIKETA

Gertatu zi­tzaio­na bere baitan gorde zuen Elisabetek urte aunitzez. Duela hamar urte, ordea, «aski da» erran­ zuten. Berak eta bere bi ahizpek. Bera­ ez ezik, ahizpak ere aitaren abusuen biktima izan zire­lako. Ongi go­goan­ du ahizpek ere aita­rengandik abusuak jasan zituztela jakin zueneko momentua. «Jasanezina» egin zitzaion, eta «oke­rrena» ere pasatu zi­tzaion buru­tik. Gainera, orduan konturatu omen zen ama denaren jakitun zela: «ttikitan amak ez zekiela pen­tsatzen saia­tzen nin­tzen, nahiz eta egoera­ ba­tzuetan bazekiela ikusi». Orduan paratu zuten salake­ta.

Hasierako salaketaren ondotik, aita libre gelditu zen. Baina aitak bazuen urruntze agindua. Edozein moduz, «aitak lasai ederrean­ bizitza­ arrun­ta egiten segitu zuen, eta gu beldu­rrez egoten ginen. Gure inguruan­ ere ibi­li zen». Une hartan, ama eta anaiarekin tratuan ja­rraitu nahi izan zuela dio, «nahiz eta jakin aitarekin zeudela». Baina egoera «eramanezina» bilakatu zi­tzaionean, «amari aita ala ni aukeratzeko erran nion. Ordura arteko­ guztia barkatu­ko niola adie­razi nion, baina dena­ argitara atera eta aita ba­bes­ten­ segitzea ez nue­la­ onar­­­­­tuko». Amaren eran­­tzuna, baina, ez zen espe­rotakoa izan: «aitaren ondoan segiko zuela­ garbi utzi zidan eta atse­ka­bez haundiz etxe­tik joan­ nin­tzen».  

Beranduago etorri zen epaiketa, eta aldi honetan aita kartzelan sartu zuten. Auziak oihartzun me­diatiko haundia izan zuen. Abokatuek epaia­ren be­rri eman ziote­nean­, «erru­dun» sentitu zela dio, «kar­tzelan nire erruz zegoela sentitu nuen. Baina­ aldi berean, ez nuen ber­tze inon egotea nahi». In­gu­rukoen babesik gabe «bakarrik» senti­tu zela ere gaineratu digu: «nire lagu­nek ez zuten jakin nola erreakzionatu. Familiak ez zidan deitu ere egin, amak bazekien, ira­kas­leek ere zerbait su­ma­­tzen zuten, baina inork ere ez zuen behatz bat ere mugi­tu». Bere irudiko, «ho­rre­lako edo antze­ko kasuak­ antzeman eta hau­rrekin hitz egiterakoan, irakasleek eta haurrekin lan egiten duten profesionalek prestakuntza ttikia dute»­.  

Orduan izan zuen GASJE Gipuz­koako Abusu Sexualak Jasandako Elkartearen berri eta «zuzenean» joan omen zen harat: «ez nintzela baka­rra ikusi nuen, gehiago ere bazirela». Eta ez da damu­tu han egindako garaiaz:­­ «halakoetan inork ez daki nola lagundu. Ho­rre­lako egoera­ batetik pasatu­ direnak jar daitez­ke zure lekuan, eta ni­ GASJErekin hasi nin­tzen senda­tzen. Elkartera aile­gatu nintzenean jaso nituen harrera eta ba­be­­sa izugarriak izan ziren».  MDR terapia ere bidelagun izan zuen guztia gain­ditzerakoan.

Zergatik ez zenuen deus egin? Zergatik ez zinen lehe­nagotik joan etxe­tik­? Halakoak ere adi­tu omen ditu eta «astake­riatzat» jo ditu: «5 urte­ko ume bati zergatik ez zuen­ deus egin galde­tzeak zer zentzu du? Eta helduek zergatik ez zuten deus egin? Haurrak dira babes­gabeenak eta helduek ez badute deus egiten...» GASJEren bitartez eta ahizpare­kin haur­tzain­de­gian lanean hasitakoan hasi omen zen «besar­ka­dak eta musuak onar­­tzen eta ematen». Eta hantxe se­gitzen du, gustura.  

INPOTENTZIA

«Nire egoeratik haur aunitz pasatzen ari direla pentsatzea jasanezina egiten zait. Eta inpotentzia senti­tzen dut jendeak ez duelako kolaboratzen eta gizartea ez dagoelako kontzientziatua»

Elisabet CANTERO TORRES (Abusu sexualen biktima)

‘SUPERBIBIENTEA’

Guttitan kontatu du gertatu zitzaiona. Bortz aldiz baino ez, eta azkena TTIPI-TTAPAri. Gainerakoak salake­ta para­tu­ta­­koan­ poliziari, bikoteki­deari, epaiketan, eta laugarrenez orain­ hila­be­­­te batzuk, azaroaren 19a Haurrenganako Sexu Gehiegikerien Kontrako Nazioarteko Egu­na dela eta, Facebook bidez lagu­nei: «horrelako kasuekin as­per­tu­ta nagoelako» egin zuen. «Nire egoeratik haur aunitz pa­sa­tzen ari direla­ pen­tsa­­tzea jasanezina egiten zait». 

Aitak egin zionak ondorioak utzi zizkiola ere aitortu digu: «ate aunitz itxi­ zizkidan, jendearekin harremanak...». Baita bertzelako ondorioak ere: «denboraldi batez buruz gora ezin izan nuen lorik egin, hori zela­ko aitak jar­tzen ninduen postura...». Baina zorionez, ho­ri iraga­na da. Orain­ gertatutakoa gainditua du, eta ez du arazorik horri buruz solasteko. Bere hi­tzak­ dira ho­rren lekuko: «orain­ ongi sentitzen naiz, lasai, eta gainditua ez banu ez nuke kontatuko». Dena den, badira oraindik min egiten dioten egoe­rak, eta horren adibide, ba­­tzue­­tan sentitzen duen­ «in­po­tentzia» aipatu digu­: «jendeak ez du kolabora­tzen eta gizartea ez dago­ gai hone­kin kontzien­tzia­tua. Sexu gehiegikeriak sufri­tzen dituzten hau­rrak badira, baina inork ez du deus erraten­ eta egiten...». Onartu digu, Face­booken konta­tu zuenean, batzuk nega­rrez eto­rri zi­tzaizkiola, baina Elisabetek azpimarratu du ez duela «penarik­ eman nahi». Jendea arazoaz jabetzea baino ez du nahi, eta behin­goaga­tik zer­bait­ egitea: «haurrek muga non dagoen jakin behar dute». Gaia «tabua» dela irudi­tzen zaio, eta horre­kin amai­­tu nahi du. Etxean­ eta eskoletan landu be­har­ dela­ uste du eta bera­ prest dago bere­ apurra emate­ko: «es­kole­tara hi­tzal­diak­ ema­tera joateko prest nago»­.

Aunitzek erraten omen diote ausarta izan dela, nahiz eta bera ez den iri­tzi­ berekoa: «nire jarrera ez da batere ausar­ta izan. Ausarta baino gehiago superbibientea izan naiz. Ttikitako oroitzapen polit aunitz ditut eta gertatu zaiz­kidan gauza txar guztiak atzendu eta oroi­tzapen onetan bilatu dut babesa».