30 urte bete ditu Isidoro Fagoaga Udal Musika Eskolak

Badu zerbait Berak musikarekin. Eta inork ez du ukatuko herrian dagoen musikarako afizioa. Musika taldeak, txaranga, musikari eta kantari ezagunak, talde ezagunetan jotzen duten musikariak, musika banda… Eta zaletasuna betidanik egon den arren, afizio horri bultzada indar­tsua eman diona musika eskola izan da. Aurten 30 urte bete dituen Isidoro Fagoaga Musika Eskola, hain zuzen.

Isidoro Fagoaga Udal Musika Eskola eraiki­tzeko lehenbiziko urra­tsak 1979an eman ziren. Modu batera edo ber­tzera, ordura arte ere, musikaren inguruan jendea mugitzen zen, baina 79a data erabakio­rra izan zen. Urte horretan hasi baitziren «ofizial­ki» lanean.
Begoña Rudi izan zen Berako Musika Eskolako lehenbiziko irakaslea. Ordurako musika klase partikularrak ematen zituen etxean, baina bertze pauso bat eman nahi izan zuen. «Ordurako Lesakan Musika Eskola bazegoen, eta nola funtziona­tzen zuten enteratu nintzen. Garai hartan, hain juxtu, Berako He­rri­ko Etxean musikariekin bilera bat egin zuten eta harat joan nin­tzen nire proposamenarekin», azaldu digu Rudik. Eta bere asmoa aitzinera atera zen. «Josu Goia, Jaime Elgorriaga eta hirurak Iruñeko Pablo Sarasate kontserbatoriora joan ginen informazio eske». Egin behar zena euren gain hartu eta horrela hasi zen lanean Musika Eskola.
Aski baliabide gutti­rekin, «oztopo aunitzekin baina ilusio haundiarekin», orain Labiaga Ikastola dagoen egoi­tzan hasi ziren  lehen solfeo klaseak, berogailurik eta auni­tze­tan mahairik gabe», dio Rudik. Handik orain Kultur Etxea dagoen tokira joan ziren, eta gero Ricardo Barojara. Eta poliki-poliki, musika tresnak ere sartuz joan ziren: pianoa, akordeoia, txistua, gitarra...  Azkenean, He­rri­ko Etxe­ko lehenbiziko solairuan lokala lortu zuten. «Ikaragarria izan zen hura».
 

1991n ateak zabalik
Gaur egun musika eskola dena 1991n zabaldu zen. Bortziriak, Malerreka eta Baztanentzat kontserbatorioa egitea zen Udalaren asmoa eta horretarako eraikin bat beharrezkoa zen. Proiektua, ordea, «potoloegia» izaki –horrela iritzi dio Rudik–, dena bertan behera gelditu zen. Eta musika eskolan gelditu zen guztia.
Udala Nafarroako Gobernuarekin jarri zen harremanetan, eta honek musika eskola publikoa egitekotan, gastuaren %33 bere gain hartuko zuela hitz eman zien. Bertze %33 Udala ordaintzekotan gelditu zen, eta gainerakoa gurasoen esku. «Esan bai, baina bete ez», azaldu du azken urteotan esko­la­ko zuzendaria den Lourdes Izak. Musika eskola eraiki, irakasleak oposaketa publikoen bidez kontratatu, materiala erosi... Dena egin zen, baina «Nafarroako Gobernuak ez zuen esandakoa bete, eta Udalak bere gain hartu behar izan zuen dena».
Zailtasunak zailtasun mar­txan jarri zen musika eskola, eta geroztik ez du etenik izan. Gorabeherak, ordea, bai. Jaio­tza-tasan izandako beherakadagatik.  «Normalean, haurrak zazpi urterekin hasten dira eta duela zortzi urte zazpi urteko haur gutti jaio zen. Eta zortzi irakasle izanik, urtean sei-zazpi ikasle apuntatuz, irakasle bakoitzarentzako ikasle bat ere ez zegoen», aipatu du Lourdesek. Horrek bere ondorioak ekarri zituen. Eta ordura arte lanaldi osoarekin hiru langile baziren, ikasle kopuruaren beherakadarekin, bi gelditu ziren lanaldi osoarekin.
Baina aspaldi honetan egoerari buelta emana diote. Begoña Rudiren 30 ikaslerekin hasi zen ekimena, 3 eta 70 urte arteko 160 ikasle eta zortzi irakasle izatera ailegatu da. Eta eskaintza ere zabala dute: klarinetea, saxofoia, tronpeta, gitarra –klasikoa, elektrikoa eta ba­xua–, txistua eta danbo­lina, pianoa, teklatua, akordeoia, trikitixa, bibo­lina eta perkusioak ikas daitezke. Horrez gain, 3-7 urte artekoentzat musi­ka eta mu­gimen­dua dago, eta za­ha­rra­goen­tzat hiz­kun­tza musikala. Gaztetxo eta helduen abesbatzak ere badituzte.
Beratarrez gain, ikasleak inguruko herrietatik ere etortzen hasi dire­la nabarmendu digu zuzendariak: «Sara, Igan­tzi, Etxa­lar...». Krisiaren eragina ez omen dute ho­rren­ber­tze nabaritu, eta gainera­tu digunez, «ikasle helduak gero eta gehiago dira».
Isidoro Fagoaga Musika Eskolatik ateratako musikari eta kantari ezagunak ere ez dira gutti. Denen berri ematea ezinezkoa, baina batzuk aipatzekotan hauek egin daitezke: Joseba Iratzoki musikaria, Igor Telle­txea bateria-jolea –musika eskolako irakaslea eta Pantxoa eta Peiorekin dabilena–, Leire Te­lletxea akordeoilaria –musikako karrera buka­tu du–, Estitxu Pina­txo kantaria –Iruñeko talde batean ari da–, Sexty Sexers eta Borro­kan musika taldeak, Jon Ira­tzoki txistularia –Donostiako bandan–, Izadi txaran­ga... Zerrenda luzea da. Eta horrelako emaitzak ikusita, irakasleak pozik, noski. «Aberasgarria da», aipatu digu zuzendariak.
Duela 20 urte utzi zuen musika eskola Begoña Rudik, eta orain Labiaga Ikastolako  musika irakaslea da. Hasierako esfortzu hark merezi zuen galdetuta, bi aldiz pentsatu gabe eran­tzun digu: «bai, are gehiago gaur egun nola dagoen ikusi­ta». «Hagitz ongi dago».

Aurrekontua eta dirulaguntzak
Isidoro Fagoaga Udal Musika Eskola patronatu batek kudea­tzen du egun, eta patronatu hori lau zinegotzik, bi irakaslek, bi ikaslek eta bi gurasok osatzen dute.
250.000 euroko au­rre­kontua onartu dute ikasturte honetarako. Eta Nafarroako Gobernuak dirulaguntza ematen dien arren, ez da nahikoa. Joan den urtean, erraterako, 42.000 euro eman zizkien, «eta ho­rrelako aurrekontu batentzat zer da hori?», galdetu du zuzendariak. %33 gurasoek ordain­tzen dute eta gainerakoa Udalak.
Herrian 30 urte baino gehiagotan egin izan da musika. Urtetik urtera, musikarenganako zaletasuna transmititu diote beratarrek belaunaldi berriei. Baina bide horretan Isidoro Musika Eskolaren lana mugarri izan da eta 30 urte horretan aritzea bada ospatzeko modukoa. Hasierako esfor­tzu hark, beraz, merezi zuen.

Urteroko hitzorduak eta ekitaldi bereziak

Inauteriak, udaberri­ko kontzertua, Bestabe­rri Eguna, Sanestebanak, Lurraren Eguna, Santa Zezilia Eguna, Eguberrietako kon­tzer­tua... Horiek izan ohi dira urtero hutsik egiten ez duten hitzorduak. «Herriak musika behar duenean, hor egoten saiatzen gara», erran digu Lourdes Izak.
Baina urteurrenaren harira, bertzelako ekitaldiak ere prestatu dituzte ikasturte honetan. Lurraren Egunean, adibidez, kalejira berezia egin zuten Isidoro Fagoagaren irudia duen buruhaundiarekin. Eskolatik pasatutako musikari ezagunekin ere emanaldiak antolatuak dituzte. Urrian Joseba Iratzokik kontzertua eman zuen eta azaroaren 7an Ametsa Gazte abesbatzak saioa eskaintzekoa zuen –koruko zuzendaria eskolan ari da lanean–. Eta hu­rren­go zitak hauek izanen dira:
•Azaroak 19: Leire Telle­txea akordeoilariaren emanaldia, 18:30ean Musika Eskolan.
•Azaroak 26: Santa Zezilia Egunean kontzertua eta diploma banaketa, 18:00etan Musika Eskolan.
•Abenduan: Josu Goiaren emanaldia.
•2010eko maiatza: antzer­kia, «30 urteotan bizitu dugunaren ingu­ruan». Horretarako Lamixe­ne Bat antzerki taldearekin harremanetan ja­rri dira eta hauek gidoia egiten ari zaizkie.