2008az geroztik, ALBOAN Gobernuz Kanpoko Erakundean egiten du lan Alizia Aleman elizondarrak: ikerketa sailean eta sare politikoan ari da, bertze erakundeekin harremanetan. Baina ibilbide luzea du gibeletik: Nazioarteko Zuzenbide Publikoan doktoretza egina du, Baigorri eta Baztan konparatuz ikerketa lan bat ere bai, Perun Nazio Batuen Erakunderako ere aritua da lanean, baita Munduko Bankuarentzat ere. Gaur egun, Euskal Herrian bizi da, nahiz eta lana tarteko, kanpoan ere aunitz ibiltzen den.
Zertan aritzen da ALBOAN?
Jesusen Lagundiak Loiolako probintzian [Hego Euskal Herrian] garapenerako lankidetzan aritzeko duen Gobernuz Kanpoko Erakundea da. Garai batean, misiolariak hainbat tokitan izaten ziren eta hemengo jendearekin harremanetan egoten ziren, batez ere dirua eskatu eta proiektuak egiteko. Baina 90. hamarkadan gero eta jesuita guttiago zegoela eta, profesionalitzatzeko beharra ikusi zuten eta ALBOAN GKE Gobernuz Kanpoko Erakundea sortu zuten. Hainbat proiekturekin ari gara lanean, garapen proiektuekin eta programekin eta horietako aunitz hezkuntza arlokoak, bai atzerrian baita hemen ere. Baina alderdi produktiboan eta politika sozialak indartzeko proiektuekin ere ari gara. Batez ere, Asian, Ertamerikan, Hegoamerikan eta Afrikan egiten dugu lan.
Zein da zure lana?
Ikerketa sailean eta sare politikoan egiten dugu lan. Beti bertze erakundeekin egiten dugu lan, eta horri deitzen diogu sareak. Sareak eraikitzen saiatzen gara ikerketak egin eta legeak aldatzeko, eta horien jarraipena ere egiten dugu.
Guatemala, Kongo eta Indiako natur baliabideen kudeaketa aztertzen ari zarate...
Hala da. Guatemala, Kongo eta Indiako natur baliabideen kudeaketa eta arazoak aztertzen ari naiz, konparaketa bat eginez. Natur baliabideak desberdinak dira hiru tokietan: Guatemalan ura dute eta hidroelektrika bat egin nahi dute, Kongon meategi artesanalak dituzte eta Indian oihanak. Nahiz eta baliabideak desberdinak izan, prozesu batzuk nahiko berdintsuak dira. Eta antzekotasun haundiena inguru oso pobreak direla da eta baliabide horiekiko menpekotasun haundia dutela. Bizitzeko baliabide hori beharrezkoa dute eta horregatik beraien borroka oso garrantzitsua da, ez badute ongi zaintzen, ogibiderik gabe gelditzen ahal baitira. Badirudi natur baliabideen inguruan hartzen diren erabakietan parte hartu ahal izateko borrokan ari direla herritarrak.
Hiru herrialde horietatik zer nabarmenduko zenuke?
Indiako Gujarat zonaldean bizi diren indigenak arras pobreak dira, oihanetan bizi dira eta hauek estatuarenak dira. Oihanen eskubideen inguruan 2006an onartu zen legea ezartzeko borrokan ari dira. Lege berri horrek orain arte eduki ez dituzten eskubideak aitortzen dizkie. Kongon, berriz, heziketa bat jaso, lan egin eta etorkizun ona izateko ia aukerarik ere ez dute. Aunitzetan, lan egiteko aukera bakarra meategi artesanaletan aurkitzen dute, eta hori arras arriskutsua da. Guatemalan, natur baliabideekin bat datorren mundua ulertzeko borrokan ari dira.
Lankidetza politikak ere aztertzen dituzue...
Gure ikerketaren bertze ildoa lankidetza politikak aztertzea da. Adibidez, EAE eta Nafarroako gobernuek zer egiten duten lankidetzaren inguruan ikustea. Aurrekontuen jarraipen haundia egiten dugu, zein konpromiso duten eta zenbat gastatzen duten. Badirudi, 2010ean, adibidez, nazioarteko lankidetzarako dirulaguntzak %2 murriztu zirela EAEn.
Kanpoan ibili ondotik, nola ikusten duzu gure ingurua?
Leku pribilejiatuan bizi gara, bizi kalitate onarekin. Giza garapena mantentzeko gai izan behar dugu, baina inor baztertu gabe. Natur baliabideetara lotu behar dugu, ditugun aukerak ikusi, aitzinera nola egin jakiteko. Ongi bizi eta ongi elkarbizi, bakean eta adiskidetasunean.
EGITEN ARI DEN IKERKETA
«Guatemala, Kongo eta Indiako natur baliabideen kudeaketa eta arazoak aztertzen ari naiz. Natur baliabideak desberdinak dira hiru tokietan baina prozesu batzuk nahiko berdintsuak dira. Antzekotasun haundiena inguru oso pobreak direla da eta baliabide horiekiko menpekotasun haundia dutela. Bizitzeko baliabide hori beharrezkoa dute eta horregatik borroka oso garrantzitsua da».