«XVIII. mendeko emakume baztandarrek uste duguna baino botere haundiago zuten». Halaxe adierazi zuen Gaspar Castellanos Gaston historialariak irailaren 10ean Arizkunenean eskainitako hitzaldian. Garai hartako emakume baztandarren inguruan aritu zen, zehazki, sei emakume baztandarren biografia bitxiak kontatu zituen. Bertzeak bertze, Maria Josefa de Dolarea erratzuarraz mintzatu zen. Parmako Maria Luisa erreginaren –Carlos IV.aren emaztea– camarista edo zerbitzari nagusia izan zen. Orduko etxekoandreen paperaz ere solastu zen historialaria, eta aipatu zuenez, lotura «izugarria» zuen etxearekin. Etxeak, eraikinaz aparte, familia irudikatzen zuen Baztanen. Etxea, dena zen. Gisa beran, pentsatu izan da etxea seme nagusiarentzat gelditzen zela, baina Castellanosek ikertutakoaren arabera, aunitzetan alabaren esku ere gelditu zen.